Trong thế giới thể thao chuyên nghiệp, "truyền thống" và "tốc độ" thường đại diện cho hai logic tiến hóa hoàn toàn khác nhau.
"Có những giải bạn năm nào cũng tới, 20 năm trôi qua vẫn y như cũ, đó là truyền thống. Giống Wimbledon, sau trăm năm lắng đọng, cảm giác nó mang lại luôn như một, bạn thậm chí không muốn nó thay đổi. Nhưng đến Bắc Kinh và Thượng Hải, năm nào tới bạn cũng kinh ngạc, vì gần như năm nào cũng có cái mới." Khi nói về quần vợt Trung Quốc, giám đốc điều hành ATP Eno Polo nhắc đi nhắc lại một từ khóa: thay đổi.
Trong mắt ông, sức cạnh tranh nổi bật nhất của các giải Trung Quốc nằm ở khả năng học và tái tạo cực mạnh: chủ động học các giải đỉnh nhất thế giới, rồi trong thời gian rất ngắn tiêu hóa, hấp thụ và tìm ra hướng phát triển riêng.
Đúng như Polo thấy, cứ đến cuối tháng 9, quần vợt Trung Quốc bước vào giai đoạn náo nhiệt nhất trong năm.
Rolex Shanghai Masters, Giải quần vợt Trung Quốc mở rộng, cộng thêm Giải mở rộng Thành Đô nối trước sau và Giải mở rộng Hàng Châu Wenjie 2026, sự chú ý của quần vợt thế giới trong cửa sổ thời gian này dồn về Trung Quốc. Trịnh Khâm Văn, Vương Hân Du, Tôn Tâm Nhiên, Trương Chi Trăn, Thương Tuấn Trình, Bu Yunchaokete... Những cái tên ấy cùng Alcaraz, Djokovic, Swiatek, Sabalenka xuất hiện trên bảng đấu, tạo nên mặt bằng của mùa quần vợt Trung Quốc 2026.
Nhưng với ATP, mùa quần vợt Trung Quốc năm nay rõ ràng không chỉ là thêm một "cửa sổ giải đấu". Ngoài sân, các tổ chức giải đỉnh quốc tế cũng đang nhìn lại mảnh đất nóng này.
Trong mùa quần vợt Trung Quốc, giám đốc điều hành ATP Eno Polo có một cuộc đối thoại với Hệ sinh thái công nghiệp thể thao. Nhà quản lý có sự nghiệp trải từ vận động viên, Nike, FIFA đến padel, khi nói về Trung Quốc, đưa ra một phán đoán khá rõ:
Trung Quốc là thị trường ưu tiên trong chiến lược toàn cầu của ATP.
Nguồn ảnh: ATP Tour
Quần vợt là một trong những môn toàn cầu hóa cao nhất. Với ATP, làm sao tiếp tục tìm không gian tăng trưởng mới bên ngoài các thị trường Âu-Mỹ đã có nền dày, là đề bài quan trọng của giai đoạn tới.
Polo nhấn mạnh, Trung Quốc không chỉ đông dân, mà còn có hạ tầng hoàn chỉnh và một lượng người tham gia thể thao trình độ cao. Trong mắt ông, lịch sử đã nhiều lần chứng minh: khi người Trung Quốc thật sự dồn vào một môn, rất nhanh họ đẩy môn đó lên hàng đầu thế giới.
Đằng sau có một điểm đặc biệt: quần vợt ở Trung Quốc tuy chưa thành môn số một của đại chúng, nhưng đã có một bộ hạ tầng thể thao chuyên nghiệp rất chín và không ngừng được nâng cấp.
Trước đây, thị trường Trung Quốc đóng vai "phía tiêu dùng" của quần vợt chuyên nghiệp toàn cầu nhiều hơn. Qua Rolex Shanghai Masters, China Open và các giải khác, ngôi sao đỉnh được đưa vào, cổ động viên bản địa xem trình diễn trên sân nhà.
Nguồn ảnh: Giải quần vợt Trung Quốc mở rộng
Còn bây giờ, cùng hiệu ứng phá vòng của Trịnh Khâm Văn, và phong độ xuất sắc liên tục của Thương Tuấn Trình, Bu Yunchaokete, Ngô Dịch Bính trên sân ATP, các tay vợt Trung Quốc đang trở thành cửa ngõ quan trọng để quần vợt chuyên nghiệp toàn cầu chú ý thị trường Trung Quốc. Thị trường Trung Quốc cũng không còn chỉ thụ động nhận giải, mà bắt đầu dần sản xuất ngôi sao, nội dung và cơ hội thương mại của riêng mình.
Hiện ATP đã có mặt trên Weibo, WeChat, Xiaohongshu, Douyin và các nền tảng xã hội chủ lưu. Năm 2025 vừa qua, ATP trở thành IP giải quần vợt tăng trưởng nhanh nhất tại thị trường Trung Quốc, tổng fan toàn nền tảng đạt 3,4 triệu, tăng 45% so với cùng kỳ. Trong đó lượng fan trên nền tảng video ngắn bùng nổ, còn Xiaohongshu trở thành tổ chức quần vợt chính thức có lượng fan cao nhất. Lượt xem video toàn nền tảng đạt 133 triệu, tăng 80%; lượt tương tác đạt 4 triệu, mức tăng cùng kỳ 231%.
Nguồn ảnh: ATP Tour
Năm ngoái, ATP mời người có ảnh hưởng hàng đầu Trương Chi Hạo (Zhihao Will), với hơn 25 triệu fan, tới Nitto ATP Finals 2025 tổ chức ở Torino. ATP mở quyền phỏng vấn cận cảnh cầu thủ cho nhà sáng tạo nội dung, gồm các ngôi sao đỉnh như Zverev và Sinner, để họ quay tư liệu hậu trường độc quyền, cùng khám phá cách kể chuyện mới cho nội dung quần vợt.
Năm nay, ATP còn ra mắt TVC chính thức đầu tiên trong lịch sử hướng tới khán giả Trung Quốc, chính thức kéo màn mùa giải Trung Quốc. Danh thủ bóng bàn Trung Quốc Hứa Hân cũng sẽ được mời tới Rolex Shanghai Masters và Nitto ATP Finals 2026, tham gia nhiều hoạt động tại chỗ và trình diễn nội dung độc quyền.
"Chúng tôi không còn nói một chiều với khán giả Trung Quốc, mà để nhà sáng tạo Trung Quốc dùng cách của họ kết nối với công chúng bản địa." Polo nói với Hệ sinh thái công nghiệp thể thao.
Có thể thấy ATP đang cố mở lại thị trường Trung Quốc đầy tiềm năng và không ngừng đổi thay, bằng cách thích ứng bản địa hóa.
Sự bùng nổ của bất kỳ môn thể thao chuyên nghiệp nào cũng không tách khỏi chất xúc tác là siêu sao bản địa.
Trịnh Khâm Văn phá vòng đã đưa quần vợt vào văn hóa đại chúng. Thương Tuấn Trình vô địch trên ATP Tour, Bu Yunchaokete vào bán kết, Trương Chi Trăn và những người khác thi đấu ổn định, khiến quần vợt nam Trung Quốc có thêm nhiều cái tên được thế giới nhìn thấy. Nhưng trong góc nhìn của người đứng đầu ATP, dấu hiệu một thị trường thật sự chín tuyệt nhiên không phải thỉnh thoảng ló ra một hai cầu thủ thiên tài, mà là có xây được cơ chế tiếp máu bền vững hay không.
Khi nói về đào tạo nhân tài, Polo dùng một từ cực kỳ công nghiệp: "chuỗi cung ứng nhân tài" (Supply Chain).
Trong mắt ông, nuôi những đứa trẻ 10 tuổi, 12 tuổi là trách nhiệm của liên đoàn địa phương và các "nhà máy" cơ sở. Khi sản phẩm được làm ra và chuyển tới "cảng", ATP dùng container đón đi, cuối cùng chở họ tới sân khấu Grand Slam. ITF (Liên đoàn quần vợt quốc tế) lo phát triển cơ sở, còn ATP lo vòng chuyên nghiệp. Hai bên phải phối hợp chặt với liên đoàn địa phương và đơn vị tổ chức giải.
Ẩn dụ này của Polo chỉ đúng logic nhân tài của quần vợt chuyên nghiệp. Trịnh Khâm Văn, Thương Tuấn Trình, Bu Yunchaokete là kết quả chuỗi cung ứng ấy đã tạo ra. Việc quần vợt Trung Quốc giai đoạn tới thật sự cần giải là làm sao thông suốt khoảng giữa dài dằng dặc, từ tay vợt trẻ 10 tuổi, 12 tuổi đến cầu thủ chuyên nghiệp.
Vì vậy ATP đang hợp tác với Shanghai Jiushi Sports, xây "Trung tâm thi đấu và phát triển ATP" đầu tiên ở châu Á, trực tiếp xuất huấn luyện viên đỉnh cấp ATP, đội ngũ y tế và nguồn lực vật lý trị liệu. Đồng thời, dựa vào "PIF ATP Next Gen Accelerator", ATP cấp wildcard giải Challenger và hỗ trợ tài chính cho các tay vợt trẻ hàng đầu. Polo còn nói rõ, ATP đang đánh giá khả năng lập riêng một "kế hoạch tăng tốc cho tay vợt trẻ Trung Quốc" dành cho thị trường Trung Quốc. Nghĩa là ATP có thể dùng thêm nguồn lực bản địa để rút ngắn đường các tay vợt trẻ Trung Quốc bước vào hệ thống chuyên nghiệp.
Nguồn ảnh: ATP Tour
Với Polo, dù những siêu sao quốc tế như Sinner và Alcaraz có thể kéo đại chúng chú ý tới quần vợt, với một thị trường muốn phát triển lâu dài, tầm quan trọng của tay vợt bản địa rõ ràng không thể thay. Siêu sao quốc tế mang lại độ chú ý, còn tay vợt bản địa dễ biến sự chú ý ấy thành kết nối dài hơn với cổ động viên, thị trường và văn hóa tại chỗ.
ATP hy vọng dùng nguồn lực của mình ở vòng chuyên nghiệp, huấn luyện, y tế và đào tạo tay vợt trẻ để tham gia vào "chuỗi cung ứng nhân tài" này, giúp quần vợt Trung Quốc đi từ hiệu ứng ngôi sao mang tính ngẫu nhiên tới một đội ngũ nhân tài bền vững hơn.
Sau khi giải xong câu hỏi "ai ra sân đánh", một đề bài quan trọng khác là: làm sao để sức mạnh thương mại và công nghệ bám sâu vào mảnh đất này?
Ở mảng thương mại, Polo cho thấy sự nhạy của một cựu lãnh đạo cấp cao Nike. Một ví dụ điển hình là hợp tác giày chính thức toàn cầu giữa ATP và K-Swiss. Là thương hiệu quần vợt thuộc tập đoàn Xtep, trụ sở tại Trung Quốc, K-Swiss đã qua nền tảng ATP kết nối các tay vợt đỉnh, đồng thời mở rộng tới giải bản địa, quần vợt cơ sở và tài trợ cho tay vợt trẻ Trung Quốc. Ngoài ra ATP còn đóng vai cầu nối nguồn lực, giới thiệu thành công HSBC trở thành đối tác chính thức của Giải quần vợt Trung Quốc mở rộng.
Nguồn ảnh: ATP Tour
Cùng lúc, ATP cũng đang tích cực phá biên giới giữa thể thao và giải trí, chẳng hạn hợp tác xuyên ngành với QQ Music và các nền tảng số, mượn bối cảnh âm nhạc và giải trí để chạm nhóm người không phải fan quần vợt, cho thấy lối sống và cá tính của cầu thủ ngoài sân, đưa quần vợt chuyên nghiệp vào cảnh tiêu dùng hằng ngày của nhiều người trẻ hơn.
Nguồn ảnh: ATP Tour
Ngoài thương mại thể thao truyền thống, Polo hướng mắt tới lĩnh vực công nghệ phát triển rất nhanh của Trung Quốc những năm gần đây.
"Tay vợt chuyên nghiệp ATP bây giờ giống một động cơ xe F1 được tinh chỉnh tới trạng thái hoàn hảo: 5 giờ 30 sáng đã tập, đối mặt những cú đánh ngày càng nhanh, lịch thi đấu dày hơn, và áp lực cạnh tranh gần như ở khắp nơi." Polo đặc biệt nhắc: khi đối thủ vẫn đang thi đấu, cầu thủ rất dễ nảy lo "nếu tôi nghỉ, tôi sẽ bị bỏ lại", nên không ngừng tăng lượng trận và lượng tập. Điều đó cũng khiến khoa học thể thao và giám sát dữ liệu quan trọng chưa từng có.
Trước việc này, ATP cũng đang thử thúc các tay vợt quản lý tốt hơn kỷ luật tham dự và hồi phục, đồng thời dùng khoa học thể thao, giám sát dữ liệu và các công cụ kỹ thuật để giúp họ xử lý khoa học hơn mối quan hệ giữa tập luyện, thi đấu và hồi phục.
Với Polo, năng lực kỹ thuật và tốc độ lặp của Trung Quốc ở AI, robot, thiết bị đeo thông minh và nền tảng số mở cho ATP không gian hợp tác mới. Đây cũng là hướng hợp tác sâu ông muốn đẩy mạnh nhất tại Trung Quốc: ở phía tiêu dùng, cải thiện trải nghiệm xem và tương tác số của cổ động viên; ở phía thi đấu, khám phá hợp tác kỹ thuật về giám sát dữ liệu, tập luyện và thành tích vận động.
Mỗi năm, mùa quần vợt Trung Quốc rồi cũng khép. Ngôi sao lên đường tới chặng sau, sân bãi dần yên, khán giả chờ năm tới.
Nhưng với thể thao chuyên nghiệp, thứ đo giá trị cuối cùng của một thị trường tuyệt nhiên không phải vài tuần đỉnh sáng, mà là di sản công nghiệp để lại sau khi trận đấu kết thúc.
Để lại thêm nhiều thiếu niên vung vợt, đó là đào tạo trẻ. Để lại thêm tay vợt Trung Quốc đứng trên sân chính ATP, đó là hệ thống nhân tài. Để lại sự kết hợp sâu giữa thương hiệu bản địa và vốn quốc tế, đó là thương mại. Đưa AI và thiết bị thông minh vào, đó là công nghệ tiếp sức.
Đó chính là logic sâu khiến Polo đặt Trung Quốc là "thị trường ưu tiên số một trong chiến lược toàn cầu của ATP". Điều ATP coi trọng không chỉ là quy mô thị trường và triển vọng tiêu dùng hiện có của Trung Quốc, mà là phản ứng hóa học khổng lồ khi giải đấu, cầu thủ, thương hiệu, đào tạo trẻ, công nghệ và nội dung đan vào nhau.
Nguồn ảnh: Rolex Shanghai Masters
Khi các yếu tố này kết nối thêm một bước, giá trị quần vợt Trung Quốc sẽ không còn giới hạn ở sức nóng vài tuần giải đấu, mà dần đi từ "cổ tức giải đấu" sang một "hệ sinh thái công nghiệp" dài hơi hơn.
Với ATP, Trung Quốc là một thị trường lớn đang không ngừng nhả tiềm năng. Và mùa quần vợt Trung Quốc năm nay có lẽ chính là một cửa sổ, nơi sự thay đổi ấy bắt đầu được nhiều người nhìn thấy.
Cập nhật lúc 2026-10-07 14:45